Земаневий санайыда ве къуруджылыкъта зарур темель материал оларакъ, эсас челик боруларда оларнынъ юкленмесине догърудан-догъру тесир этеджек дизайны бар- ташыйыджылыкъ имкянына, багъланув усулларына ве къулланылгъан сценарийлерге тесир эте. Саде тёгерек быракъмалардан махсус- шекилли хачлы-саиметлерине къадар, челик бору шекиллерининъ эволюциясы эр вакъыт механик хусусиетлер ве функциональ талаплар этрафында айланды.
Тёгерек трубалар: Энъ классик шекиль дизайны
Тёгерек трубкалар энъ чокъ расткельген челик бору шекилидир. Оларнынъ симметрик тёгерек хачлы-шекли бир тюрлю юк-шекли хусусиетлерини бере. Ички я да тышкъы басымгъа огърагъанда, тёгерек быракъмалар озь чевреси девамында стрессни тенъ даркъаталар, локализациялангъан стресс концентрацияларындан къачыналар. Бу хусусиет оларны юксек- басымлы сув ташувында (нефть ве газ бору ёллары киби), механик къурулыш дестегинде (скеп диреклери киби) ве бина рамкаларында (челик къуббелер киби) кенъ къулланылгъан япа. Бундан да гъайры, тёгерек быракъмаларнынъ {{7} догърудан-догъру олмагъан табиаты эр бир кошеде багъланувларны къолайлаштыра, къуруджылыкъ джерьяныны саделештире.
Квадрат ве тюзкошели трубкалар: Космослардан файдаланувны оптималлаштырув
Квадратлы борулар (квадрат хач-шекти) ве тюзкошели быракъмалар (реккошели хач-шекти) ер уйгъунлыгъыны яхшылаштыра, айны вакъытта чешит тюрлю хачлы-шекли шекиллер вастасынен озь юксек кучюни сакълайлар. Квадрат трубкаларынынъ мусавий узунлыгъы оларны, хусусан, мебель рамкалары ве дисплей рафлары киби, атта юк пайлашувыны талап этмек ичюн къулланмалар ичюн келишкен эте. Лякин тюзкошели быракъмалар чешит узунлыкълары ве кенъликлери себебинден, балчыкъ--column ярдымджылары ве перде дивар тырнакълары киби ёнелишли юк ташымакъны талап этмек ичюн къурулышлар ичюн даа келише. Эр эки тюрнинъ де кошели дизайны локализациялангъан стресс концентрацияларына кетире бильсе де, буны диварнынъ къалынлыгъыны арттырмакъ я да камферация этмекнен семерели енгиллештирмек мумкюн. Олар да болтлар ве клиплер киби беклемек ичюн даа тургъун юзюни темин этелер.
Махсус-Шекильде челик трубалар: махсус ихтияджлар ичюн чезимлер
Адеттеки геометрик шекиллерден гъайры, эсас челик быракъмаларда эллиптик, учькошели ве алтыкошели быракъмалар киби махсус хачлы-сеситлери де бар. Эллиптик быракъмалар тёгерек быракъмаларнынъ сувгъа къаршы турувыны квадрат боручыкъларны ерлештирмек къолайлыгъынен бирлештире ве автомобиль чыкъарув каналларында я да яраштырув къорчалайыджы перронларында кенъ къулланыла. Учькошели быракъмалар, оларнынъ табиий тургъунлыгъы себебинден, копюрнинъ фермаларында я да мувакъкъат ярдымджы къурулышларында сыкъ расткеле. Алтыкошели быракъмалар (баллы хачлы бир трубкалар-сеситлери) озь юксек бурулыш къаттылыгъынен беллидирлер ве механик ёллав компонентлери я да догърулыкъ алетлерининъ дестеги ичюн келише. Бу махсус{{6} шекилли челик боручыкълар белли бир къулланмаларнынъ механик ве эстетик талапларыны догъру къаршыламакъ ичюн уйдурыла.
Шекильнинъ функциягъа тесири .
Челик борунынъ шекили тек онынъ эсас механик хусусиетлерини бельгилемей, эм де онынъ ишлев технологиясына ве фиятыны вастасыз тесир эте. Меселя, тёгерек боруларнынъ тикишсиз дёгюльмеси квадрат борулардан зияде эффективдир, амма квадрат борунен кьайнакьлангъан бугъумларны механизация этмек къолайджадыр. Махсус- шекилли челик борулар ичюн къалыплаштырув масрафлары зиядедир, амма олар сонъки ишлев адымларыны (кесиклик ве урув киби) эксильте билелер. Уйгъун шекильни сечип алгъанда, юкнинъ чешитини (кергинлик, сыкъыштырув, бурюшюв я да бурюшикни), монтаж муитини (конфилациялы бошлукълар я да коррозиягъа огърамасыны) ве энъ келишкен шекильни сечип алмакъ ичюн икътисадий эффективликни эр тарафлама козь огюне алмакъ муимдир.
Стандартлаштырылгъан тёгерек борулардан башлап, персонализациялангъан махсус-} шекилли хачлы-петрусы, эсас челик боруларнынъ шекили эр вакъыт функция ве амелийлик арасындаки мувазене арекетидир. Материаллар акъкъында илим ве истисал технологияларындаки илерилевлер олгъанда, челик бору шекиллери енгиль ве чокъ функциональликке догъру инкишаф этмеге девам этеджек, бу исе оларнынъ къуруджылыкъ, энергия ве ташув киби сааларда къулланувыны токътамайып кенълештиреджек.
